Vranjska Banja jedna je od kraIjevskih banja u Srbiji, u kojima su odmor i lek nalazili članovi srpskih dinastija. Spominje se u njihovim zapisima, vidi na slikama, a nedavno je ponovo oživeo opis Vranjske Banje iz pera kneginje Darije Karađorđević.
Izdavačka kuća Prometej iz Novog Sada, u saradnji sa Radio-televizijom Srbije, u okviru edicije „Srbija 1914 – 1918“, objavila je novo izdanje knjige „Za bolje dane“, koju je Darija Karađorđević napisala još 1917. godine.
Ovo književno delo predstavlja retko i autentično svedočanstvo iz vremena Prvog svetskog rata, gde u prvom delu knjige kneginja opisuje život u Vranjskoj Banji tokom prvih meseci rata.
Ona beleži lična iskustva, ali i svoj humanitarni rad, odslikavajući svakodnevicu i atmosferu ovog malog mesta u vrtlogu velikih istorijskih događaja.
Posebnu vrednost knjizi daju živopisni opisi prirode i života u Vranjskoj Banji:
„Tokom prvih meseci ovog Velikog rata naša kuća je bila u Vranjskoj Banji, malom mestu na glavnoj pruzi Beograd – Solun. Smeštena malo jugoistočno od Niša, leži ušuškana u prekrasnoj dolini balkanskog lanca planina, koje čine liniju razgraničenja između Srbije i Bugarske. Put od stanice do sela, udaljen oko tri milje, s obe strane okružuju veličanstvena stabla divljeg kestena, koji su posađeni gusto jedan uz drugog, a koji s isprepletenim granama prave slikoviti neprekinuti zaklon. Kroz raskošno zelenilo leti probija sunce, praveći mrežu hladnog zaklona i sunčanih zraka. U jesen se pejzaž menja, zelenilo dobija zlatno-žute nijanse, čije blaženstvo podseća na oreol oko glava svetaca na ranovizantijskim slikama. Ovaj seoski put je takođe lep, u snažnom kontrastu, kada mraz i sneg prekriju drveće, a dijamantsko sunce baca svoj sjaj na pejzaž.“
Autorka dalje opisuje i prirodna bogatstva ovog kraja i termalne izvore, po kojima je banja i danas poznata:
„Rečica koja teče kroz ovo selo uveliko doprinosi njegovom šarmu, kao i njegovom materijalnom blagostanju; jedan od njenih izvora, temperature 90º Reomira, ima snažna lekovita svojstva, i, pre pojave železnice, bogati Turci iz Carigrada su kočijama prelazili ovu veliku razdaljinu, kako bi se služili vodom. Zanimljivo je da se ovde nalazi veoma dobro kupalište, s udubljenim mermernim bazenima, u starom rimskom stilu…“
Ponovnim objavljivanjem ove knjige, čitaoci dobijaju priliku da se upoznaju sa jedinstvenim svedočenjem kneginje Darije Karađorđević o lepotama Vranjske Banje, termalnim izvorima i njihovim lekovitim svojstvima, koja i danas privlače brojne posetioce, kako iz Srbije, tako i iz inostranstva.
